Kategoriler :
Alt Kategori :
Vitir Namazı
Tarih : 28.09.2011 16:55:24
Okunma : 1419
Vitir namazı farz namazlara bağlı sünnetlerin en müekkedi ve en önemlisidir. Yatsı namazının farzından sonra kılınır. Eh azı biı; en çoğu onbir rek'att ir.

Fazilet bakımından en azı üç rek'attır. En faziletli kılınış şekliiki rek'atta bir selam

vermek ve tek rek'atı en son ayrı bir niyetle kılmaktır.

Vitir namazı üç rek'at kılındığında Fatiha'dan sonra birinci rek'atta 'Sebbihisme rabbike'l â'la' suresini, ikinci rek'atta 'Kâfirun' suresini ve son rek'atta 'İhlas, Kuleûzu bi rabbilfalak ve Kuleûzu birabbinnas ' sure­lerini okumak sünnettir. 5 rek'at veya daha çok kılındığında mezkur sure­lerin son üç rek'atta okunması yine sünnettir.

Vitir namazı farzlara bağlı diğer sünnetler gibi cemaatla değil, tek ba­şına kılınır. Ancak Ramazan ayında onaltıncı gecesinden itibaren son ge­cesine kadar son rek'atın rükuûndan itidala kalkınca itidal halinde iken Kunul Duası'nı okumak sünnettir.

Kunut duası namazın sünnetlerinde Eb'ad 'Bölümü'ndedir. Ondan ön­ce şunu okumak da sünnettir:

'Allahumme inna nesîaînuke ve nestağfiruke ve nesîehdike ve nü'minu bike ve netevekkeiu âleyke ve nüshi aleyke'l-hayva küllehü neşkürüke ve la nekfüruke ve nahlau ve netrüku men yefcüruke, Allahumme iyyake na'budu ve leke nusalli ve nescüdu ve ileyke nesâ ve nahfidu nercu rah-metike ve nahşa azabeke. Inne azabeke bil küffari mülhık.

Farz namazlara tabi olmayan nafile namazlar da iki kısımdır:

1) Cemaatle kılınması sünnet olmayanlar.

2) Cemaatle kılınması sünnet olanlar.


A) Cemaatle kılınması sünnet olmayanlar.

1. Duha (Kuşluk) Namazı:

Bunun vakti, güneşin doğup bir mızrak boyu kadar yükselmesiyle baş­lar ve öğle namazına yaklaşık olarak bir çeyrek saat kalıncaya kadar de­vam eder. En faziletli zamanı ise gündüzün dörtte biri geçinceye kadar olan süredir. En azı iki rek'at, en faziletlisi sekiz rek'attır. İki rek'atta bir selam vermek daha da sevaptır.

2. Teheccüd (Gece) Namazı:

Gece bir miktar uyuduktan sonra kılınır. Vakti, yatsı namazı kılındık­tan sonra başlar ve fecir doğuncaya kadar devam eder. En faziletli zamanı gece yarısıdır. Bundan sonra en faziletli zamanı gecenin sonudur. En azı iki rek'attır. Çoğu için bir sınır yoktur.

3. Tevbe Namazı:

Günahlarından pişmanlık duyup tevbe eden kimsenin iki rek'at tevbe namazını kılması sünnettir. Daha sonra tevbe ve istiğfar ederek Allah'tan affını diler.

4. Tahiyyetü'l-Mescid Namazı:

Cami veya mescide giren kimse oturmadan önce bu niyetle iki rek'at namaz kılar.Peygamberimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: 'Sizden biriniz camiye girdiği zaman iki rekat namaz kılmadan oturmasın.' [1]

Tahiyye, saygı demektir. Bu namaz camiye saygı maksadıyla kılınır. Giren kişi oturmadan -gerektiiği için- herhangi bir farz veya başka bir nafile namaz kılarsa onunla Tahiyyetü'l-Mescid namazının faziletini de kazanmış olur. Herhangi bir namazı kılmadan bile bile oturan kimse bu namazı kaçırmış sayılır. Fakat unutarak veya bilmiyerek oturup hemen kalkarsa bu namazı kılabilir.

Cemaat farz namaza durmaya başlarken camiye giren kimsenin hemen cemaata katılması daha faziletli olduğu için tahiyyetü'l-mescid namazı ile meşgul olması mekruhtur. Mekke'de Mescidü'l-Haram'a giren kimsenin de tahiyyet'ülrmescidi Kabe'yi tavaf etmek olduğu için bu namazı kıl­ması mekruhtur.,

5. Teşbih Namazı:

Bu namaz dört rekattır. İki rek'atta bir selam vermek daha iyidir. Mek­ruh vakitler dışındaki bir zamanda kılınır, her rek'atla 75 defa, 'Sübhanal-lahi ve'l-hamdu lillahi ve la ilahe illallahu vellahu ekher' okunur. Bunun 15 (onbeş) adedi Fatiha ve sure veya ayetlerden sonra ayakta, onar adedi de rüku, itidal, birinci secde, secdeler arasındaki oturuşda, ikinci secdede ve ondan sonraki istirahat veya teşehhüd oturuşunda bu rükünlerdeki teş­bihlerden sonra, teşehhüd oturuşunda ise teşehhüdden önce okunur.

Bir rükünde mezkur teşbihleri yanılarak okumayıp diğer bir rükne ge­çen kimse geri dönüş yapamaz. Bu sebeple unuttuğu teşbihleri vardığı rü­kün tesbihleriyle birleştirerek hepsini okur. Ancak itidal ve iki secde ara­sındaki oturuş kısa rükünler olduğu için rükua ait unutulan teşbihler iti— dalde değil de ilk secdede okunur ve ilk secdede unutulan teşbihler, sec­deler arasındaki oturuşta değil de ikinci secdede okunur.

İbni Abbas'tan rivayet ettiğine göre Rasulullah (s.a.v.) Abdulmuta-lib'in oğlu Abbas'a şöyle dedi: 'Ey amcam, sana sevap verilmesini, ba­ğışlanmanı, Allah tarafından sevilmeni ister misin? Sana on çeşit günahı­nı silecek bir şey öğreteyim ki bunu yaptığın takdirde, Allah evvel ve ahir eski ve yeni, bilerek ve bilmeyerek, büyük ve küçük gizli ve açık günahla­rını, affeder. Dört rekat namaz kılarsın her rekatında Fatiha ve bir sure okursun. Birinci rekatla okumayı bitirince ayakta iken; 'Sübhanallahi velhamdülillahi ve lailahe illallahu vallahu ekber'i onbeş kere söylersin. Sonra rükua inersin. On defa da rükuda okursun sonra da rükudan başı­nı kaldırınca on kere aynısını söylersin. Sonra secdeye iner on kere söy­lersin. Secdeden başını kaldırınca on kere söylersin sonra tekrar secde eder on kere söylersin. Secdeden başını kaldırır on kere daha söylersin. Böylece her rekatta yetmiş beş teşbih yapar. Diğer rekatlarda da aynısını yaparsın. Gücün yeterse günde bir kere kıl. Günde bir kere küamazsan, haftada bir kıl, haftada bir kere küamazsan ayda, ayda bir kere küamaz­san, senede bir kıl. Eğer onu da yapamazsan ömründe bir kere kıl.' [2]

6. İstihare Namazı:

Bir işin hayırlı olup olmadığında tereddüt eden ve hayırlı olan şıkka kalben taraftar olmayı dilemek için kılınan bir namazdır. Mekruh vakitler dışında kılınmalıdır. İstihare niyetiyle iki rek'at namaz kılındıktan sonra aşağıda yazılı dua okunur. Sonra kalb neye taraftar olursa ona göre davranılır. Bazan iştihara namazı ve duasından sonra uyumak ve rüya görmekle karara varılmak istenir. Fakat rüyadan ziyade kalbin temayülü esastır.

Cabir bin Abdullah şöyle rivayet etmiştir: Rasulullah (s.a.v.) Kur'an'dan bir sure öğretir gibi, işlerimizin tümü hususunda istihare duasını öğretmek üzere: 'Sizden biriniz kalben bir işe azmettiği vakit, farzın dı­şında (istihare niyetiyle nafile olarak) iki rekat namaz kılsın. Namazdan sonra şu duayı okusun'1 buyurdu:
 
İstihare Duası:

'Allahümme innî eslahiruke bi îlmike ve estakdiruke bi kudretike ve es'eluke min fadüke'1-azîm. Feinneke takdim ve la akdiru ve ta'lemu ve lâ a'lemû ve ente âllamü'l-ğuyûb. Allahumume in künte ta'lemu enne haze'l-emre hayrün li fi dini ve meaşî ve akıbeti emri fakdürhu li ve yessirhu li sümme bârik li fihi ve in künte ta'lemu enne hazel emre şerrim li fi dini ve meâşi ve akibeti emri fesrifhu ânni vasrifni ânhu vakdür liyel hayra haysu kane sümme ardını bihi' [3]

Duanın türkçesi:

'Allahım, hakkımda hayırlısını sen bildiğin için ben hayırlısına irşad edilmemi senden islerim ve gücünden yardım diliyerek hayırlısına gücü­mün yetmesini senden dilerim ve senin büyük fazlından isterim. Çünkü sen (her şeye) kadirsin. Ben hiç bir şeye kadir değilim. Sen her şeyi bilir­sin. Ben hiç bir şey bilmem. Sen herkese gizli olan her şeyi çok bilensin. Allahım istediğim bu iş senin ilminde benim için dinime, hayalıma ve âhiretime hayırlı ise bana mukadder kıl, bana kolay kıl ve bana mübarek kıl. Eğer bu iş senin ilminde benim için dinime, hayatıma ve âhiretime şer ise bu işi benden, beni de-bu işten çevir ve hayır nerede ise onu bana mu­kadder kıl. Sonra nefsimi bu hayra razı kıl.'

 
7. İhram Namazı:

Hac ve umre niyetiyle ihrama girmek isteyen bir kimse ihrama girme­den önce iki rek'at ihram namazını kılar. Ancak ihrama girmesi mekruh vakitlere tesadüf ederse bu namaz kılınmaz.

8. Tavaf Namazı:

Kâ'be'yi tavaf ettikten sonra Makam-ı İbrahim'in yanında veya oraya yakın bir yerde iki rek'at tavaf namazı kılınır.

İbni Ömer şöyle rivayet etmiştir. 'Hz. Peygamber (s.a.v.) Mekke'ye girdiği zaman yedi kere Ka'beyi tavaf etti. Sonra Makam-ı İbrahim'in karşısında iki rekat namaz kıldı.' [4]

9. Evvâbin Namazı:

Bunun vakti akşam namazından sonra başlar ve yatsı vaktinin girme­siyle bitmiş olur. En az iki. en çok yirmi rek'attır. Kemâl ve faziletin en azı ise altı rek'attır. İki rek'atten fazla kılmak istediğinde iki rek'atta bir selâm vermek daha faziletlidir.

Bu namaza gaflet namazı adı da verilir. Çünkü akşam yemeği ve uyku sebebiyle çok insanlar bunu terkederler. Bir Hadisi Şerifte Allah Resulü (s.a.v.): 'Her kim akşam ile yatsı namazları arasında altı rekat namaz kı­larsa, Allahu Taâla ona oniki senelik namaz sevabı yazar' [5]
 
10. Abbest namazı:

Abdest uzuvları kurumadan 2 rekat abdest sünneti kılmaktır.

Ebu Hureyre rivayet eder. Rasulullah (s.a.v.) Bilal (r.a)'a şöyle dedi: 'Ya Bilal islamiyetle yapmış olduğun en iyi ameli bana söyle çünkü cen­nette önümde yürürken ayakkabılarının sesini işittim' buyurunca, Bilal şöyle cevap verdi: 'Gece ve gündüz herhangi bir suretle abdest aldığım zaman, mutlaka o abdestte bana farz olmayan bir namaz kılardım.'

11. Yolculuk Namazı:

Yolculuğa çıkılacağı zaman evden çıkmadan önce iki rek'at ve yolcu­luktan dönüşte iki rek'at yolculuk namazı kılmak sünnettir.Yolculuktan dönüşteki sünnetin eve varmadan önce camiye uğrayıp orada kılınması daha sevaptır.

Ka'b İbni Malik (r.a)'dan rivayeten Rasulullah (s.a.v.), gittiği her se­ferden muhakkak gündüzleyin kuşluk vaktinde gelirdi. Geldiği zaman ev­vela mescide gelir, orada iki rekat namaz kılar sonra da orda otururdu. [6]

İmam Nevevi burdaki iki rekat namazın tahiyyetülnmescit için değil de seferden geliş nimetine şükür olduğunu ve oturmanın da halkın kendi­sine geleceği hoş geldin denilmesi için mescit yahut evine yakın açık ve düz bir yerde ziyaretçilere karşı hazırlık için müstehap olduğunu bildirir.

B) Cemaatle kılınması sünnet olanlar.

1. Teravih Namazı:


Ramazan ayına mahsus olan bu namazın vakti yatsı namazının kılın­masıyla başlar ve fecrin doğuşuna (sabah namazına) kadar devam eder.

Teravih namazı 20 (yirmi) rek'attır. İkişer rek'at kılınması gerekir. Dört rek'atta bir selam verilirse namazı batıldır. Cemaatla kılınması daha fciletli olmakla beraber tek başına kılmak da caizdir.

Bir noktayı belirtelim:

Teravih namazının rükün, şart ve sünnetler ile mekruhlar ve namaza aykırı hareketler bakımından diğer namazlardan hiçbir farkı yoktur. Çok hızlı kılındığından bazan rükünler eksik kalır ve bozulur. Bu takdirde kı­lan kişi sevab kazanmadığı gibi haram işlemiş olur.

Bu nedenle ya doğru dürüst kılınmalı veya hiç kıhnmamalıdır. Ama şu var ki rükünler kaçırılmadan acele kılınabilirse de rükünlerin kaçırılma­ması için azami gayret sarfedilmelidir.

Teravih namazını kıldıracak olan imamın arkasındaki cemaatin nama­zın rükünlerini kaçırmaması için son derece dikkat etmesi lazımdır.

b. Her iki Bayram namazı.

c. Küsuf (Güneş tutulması) namazı.

d. Husuf (Ay tutulması) namazı.

e. İstiska (Yağmur duası) namazı.



[1] Huhau,433 Mus/ım7!4
[2] Ebu Davud, 297
[3] Buhari,lI09
[4] Buhari, 1544
[5] Fıkhul Islamı ve Edületuh. 21194
[6] Muslini, 7/6

Diğer Yazılar
Namaz Vakitleri
Şehir :
Hadisi Şerif (Kütüb-i Sitte)
Yevm-il Kıyame | İslami Bilgiler